Gebroerders Wright

Wilbur Wright

Orville Wright

Wilbur Wright (Melville, Indiana, USA, 16 april 1867 - 30 mei 1912) en Orville Wright (Melville, Indiana, USA, 19 augustus 1871 - 30 januari 1948) waren twee broers die pioniers waren in de geschiedenis van de luchtvaart.

Ze waren fietsenmakers van beroep in Dayton, Ohio. Ze werden door een artikel over de experimenten van Otto Lilienthal begeesterd, en via contacten met het Smithsonian Institution verdiepten zij zich in de problematiek van het vliegen. Hun eerste experimenten deden zij met proto-zweeftoestellen, en dit ook reeds in Kitty Hawk, de plaats waar zij later hun historische successen zouden boeken. In 1901-1902 ontwierpen ze een eerste windtunnel, om hun nieuwe modellen van zweeftoestellen uit te testen, en bouwden een grote theoretische kennis op.

Voor hun te ontwerpen vliegtuig moesten zij een motor ontwerpen, hetgeen gedaan werd door een vriend, Charles Taylor, en allerhande technische problemen oplossen. Zo moesten zij oplossingen vinden voor de propellers, de overbrenging van de motorkracht en de besturing.

Aangezien Samuel P. Langley in 1903 aankondigde een vlucht te wagen, kwamen de gebroeders onder druk te staan, en trokken met hun experimentele en nog niet helemaal afgewerkte toestel naar Kitty Hawk. Op 14 december werd een eerste poging ondernomen, doch deze mislukte. Op 17 december 1903 vond de historische eerste vlucht plaats met de Flyer, later Flyer1 genoemd, met Orville als piloot. Toevallige waarnemers waren personeelsleden van een nabijgelegen weerstation. Later op de dag werden nog meerdere pogingen ondernomen, en de eerste vlucht van 12 seconden over een afstand van 37 meter werd meteen verbeterd door een beter resultaat die dag van 60 seconden over 800 meter.

Rondreizen in Europa, met ontmoetingen met onder meer Blériot, leverden meer publiciteit op, maar ook groot respect omwille van hun uitgebreide kennis. Enige stunts, zoals een vlucht rond het vrijheidsbeeld en over de RMS Lusitania in de haven van New York, zorgden voor een grote publieke bekendheid, en erkenning.

Er werden in Duitsland Wright-fabrieken opgericht, evenals in Dayton, en de successen bleven niet uit.

In 1912 overleed Wilbur echter aan tyfus. In 1914 verklaarde het Smithsonian Institute dat Langley de eerste vlucht met een vliegtuig had ondernomen. Het instituut kwam pas op zijn woorden terug in 1942, na excuses aan Orville. Het historische tuig kwam pas daarna terug in het Smithsonian terecht, na omzwervingen in het buitenland.

Patent gebroeders Wright 1906. Bron: NASA